Na een overlijden moet de woning op enig moment leeg. Bij een huurwoning loopt er een termijn, bij een koopwoning wil de makelaar het huis leeg hebben voordat het in de verkoop gaat. Tegelijk is er veel anders te regelen en wilt u niets weggooien waar u later spijt van krijgt.
De volgorde is belangrijk. Wat een termijn heeft, regelt u meteen. De inboedel kan vrijwel altijd wachten, en wel tot duidelijk is hoe u de erfenis aanvaardt.
Wat eerst moet, en wat kan wachten
In de eerste dagen gaat de aandacht naar de uitvaart en de administratie die daarbij hoort. De woning kan bijna altijd wachten. Begin met de zaken waar een termijn aan vastzit en laat de inboedel staan.
- Aangifte van overlijdenDe uitvaartondernemer doet meestal de aangifte. Vraag meteen extra akten van overlijden aan, want banken, verzekeraars en de verhuurder vragen er allemaal om.
- Verklaring van erfrechtDe notaris stelt vast wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen. Veel banken en verhuurders doen pas zaken met u als dit document er ligt.
- De verhuurder of makelaar informerenBij een huurwoning gaat er een termijn lopen vanaf de dag van overlijden. Meld het dus snel, ook als u nog niet weet wanneer de woning leeg kan.
- Post en abonnementenLaat de post doorsturen naar uw eigen adres en zeg lopende abonnementen op.
Het uitzoeken en afvoeren van de inboedel kan wachten. Daar zit zelden haast achter, en te vroeg beginnen kan betekenen dat u de erfenis zuiver aanvaardt.
Erfgenamen, executeur en notaris
De erfgenamen zijn samen verantwoordelijk voor de nalatenschap. Zolang er niets anders is geregeld, moeten zij het samen eens zijn over wat er met de woning en de inboedel gebeurt.
Staat er een executeur in het testament, dan ligt dat anders. Die mag de nalatenschap beheren en regelt in de praktijk vaak de ontruiming, de opzegging van de huur en het contact met instanties. De notaris maakt de verklaring van erfrecht. Voor de juridische kant is de notaris leidend, dus vragen over aanvaarden, schulden of bevoegdheden legt u daar neer.
Wacht met weggooien tot de nalatenschap is aanvaard
Voordat u spullen meeneemt, verkoopt of laat afvoeren, moet duidelijk zijn hoe u de erfenis aanvaardt. U kunt zonder het te willen aansprakelijk worden voor schulden van de overledene.
Zuiver aanvaarden
U krijgt alles wat er is, maar bent ook aansprakelijk voor alle schulden. Volgens de Rijksoverheid geldt dat zelfs als die schulden bij elkaar meer bedragen dan de bezittingen. Het tekort betaalt u dan uit eigen vermogen. Hiervoor hoeft u niets bij de rechtbank in te dienen.
Beneficiair aanvaarden
U aanvaardt de erfenis wel, maar bent niet aansprakelijk voor de schulden. Eerst worden de schulden uit de nalatenschap betaald, wat overblijft gaat naar de erfgenamen. Hiervoor legt u een verklaring af bij de rechtbank. De afwikkeling gaat daarna volgens vaste regels, wat meer werk en kosten geeft. Weet u niet of er schulden zijn, dan is dit de voorzichtige route.
Leeghalen kan gelden als een daad van aanvaarding
U hoeft niets te tekenen om zuiver te aanvaarden. Uw gedrag kan al genoeg zijn. De Rijksoverheid zegt het zo: neemt u bezittingen van de overledene mee of verkoopt u deze, of betaalt u openstaande rekeningen, dan heeft u volgens de wet de erfenis zuiver aanvaard. Het betalen van de uitvaart uit de erfenis valt daar niet onder.
Een woning leeghalen en de inboedel verdelen of verkopen kan dus worden gezien als een daad van aanvaarding. Voor de beslissing zelf geldt geen wettelijke termijn, dus laat u niet opjagen. Laat uw situatie door de notaris beoordelen voordat er spullen de deur uit gaan. Wij voeren pas af als de erfgenamen of de executeur groen licht geven.
De opzegtermijn van een huurwoning
Woonde de overledene alleen, zonder medehuurder en zonder duurzame gemeenschappelijke huishouding met een andere bewoner, dan stopt de huurovereenkomst vanzelf. De hoofdregel is dat de huur eindigt aan het einde van de tweede maand na het overlijden. Overlijdt iemand op 18 maart, dan loopt de huur dus tot en met 31 mei.
De erfgenamen mogen eerder opzeggen, tegen het einde van de eerste maand. Dat scheelt een maand huur, maar de woning moet dan ook een maand eerder opgeleverd zijn. Blijft er wel iemand wonen, bijvoorbeeld een medehuurder of een inwonend kind, dan gelden andere regels. Vraag dat na bij de verhuurder.
Wat de verhuurder verwacht bij de oplevering
Aanvaarden de erfgenamen de nalatenschap, dan zijn zij verantwoordelijk voor een correcte oplevering. Verwerpen alle erfgenamen de erfenis, dan komt dat volgens de Woonbond voor rekening van de verhuurder. Wat er precies moet gebeuren verschilt per verhuurder, maar dit komt bijna overal terug:
- Vraag om een voorinspectieDe verhuurder zet in een rapport welke werkzaamheden hij verlangt, met een indicatie van de kosten. Zo weet u vooraf waar u aan toe bent.
- Leeg en bezemschoonInclusief berging, zolder, schuur en balkon.
- Eigen aanpassingen eruitVloerbedekking, laminaat, plinten, gordijnrails en lampen worden vaak verwijderd, gaten en pluggen dicht. Wat mag blijven, staat in het rapport.
- Leg alles vast met foto’sFotografeer de staat waarin u de woning achterlaat. Dat is uw bewijs bij een discussie over herstelkosten.
Bij de eindinspectie wordt samen nagelopen of het afgesproken werk is gedaan.
Papieren, foto’s, sieraden en waardevolle spullen
Dit zijn de spullen waar nabestaanden aan hechten en waarover het vaakst discussie komt. Spreek vooraf af hoe u hiermee omgaat, zeker als er meerdere erfgenamen zijn.
- Papieren eerstVerzamel polissen, bankafschriften, aktes, belastingpapieren en post op één plek. Gooi administratie niet weg voordat de nalatenschap is afgewikkeld.
- Foto’s en albums apartFoto’s hebben geen geldwaarde. Voor nabestaanden zijn ze vaak wel het belangrijkste wat er in de woning staat. Kijk ze thuis rustig door, niet op de ontruimingsdag zelf.
- Sieraden en waardevolle spullenLeg met een foto en een lijst vast wat er is gevonden. Overhandig het aan de executeur of aan de erfgenamen samen.
- Twijfelgevallen niet weggooienZet bij twijfel iets apart in plaats van in de container, want wat eenmaal is afgevoerd kunt u niet meer terughalen.
Een ontruiming regelen als u ver weg woont
Veel kinderen wonen niet meer in de plaats waar hun ouders woonden. Dat hoeft geen probleem te zijn: de meeste families komen hooguit één keer langs.
- Opname per videoLukt het niet om erbij te zijn, dan lopen we de woning door via een videogesprek. U ziet elke ruimte mee en geeft direct aan wat moet blijven.
- Foto-overleg tijdens het werkAlles waarover twijfel bestaat gaat op de foto en komt naar u toe. Pas na uw akkoord gaat het mee of weg.
- Sleutel via de notaris of makelaarWe halen de sleutel op bij de notaris, de makelaar of de corporatie en leveren hem daar ook weer in.
- Oplevering met foto’s en rapportNa afloop krijgt u foto’s van de lege woning en een opleveringsrapport voor de verhuurder, makelaar of notaris.
In welke volgorde u het aanpakt
Regel eerst de uitvaart en de papieren. Laat de notaris vaststellen wie waarover gaat en hoe u de erfenis aanvaardt. Pas daarna gaat de woning leeg.
Hoe wij dit in de praktijk aanpakken leest u op de pagina over woningontruiming na overlijden. Gaat het om een ontruiming zonder overlijden, kijk dan bij woningontruiming. We werken vanuit Bodegraven in het hele Groene Hart, onder meer in Gouda en Alphen aan den Rijn.
Heeft u een vraag of wilt u een gratis opname inplannen, neem dan contact op of bel 085 7444 039. De opname is meestal binnen 1 tot 3 werkdagen mogelijk en daarna heeft u binnen 24 uur een vaste prijs.
